Święty Michał Archanioł i Apokalipsa, czy nadeszły już czasy ostateczne ?

Nazywany Księciem Aniołów i opisywany jako archanioł ze względu na swoją ważną pozycję w niebiańskiej hierarchii, święty Michał jest niewątpliwie jednym z najważniejszych aniołów wymienianym w historii biblijnej, ponieważ to on poprowadzi wielką duchową bitwę podczas Apokalipsy i ogłosi Sąd Ostateczny…

Każdy czytelnik ostatniej księgi Biblii, Apokalipsy, nie może nie pozostać obojętny na opis walk toczonych między siłami dobra i zła. Święty Jan, który napisał ją w I wieku n.e. na wyspie Patmos, przekazał nam obrazy równie przerażające, co wspaniałe – wizje, których pozazdrościłoby mu wielu hollywoodzkich scenarzystów. I w centrum zapowiedzianej apokaliptycznej bitwy między aniołami a demonami Archanioł Michał zajmuje poczesne miejsce. Wspomniany już w Starym Testamencie Książę Aniołów w tej ostatniej księdze Nowego Testamentu wypełni ważne zadanie. Warto przy tym zauważyć, że samo słowo Apokalipsa pochodzi ze starogreckiego ἀποκάλυψις /apokálupsis i tłumaczy się jako objawienie, a nie jako katastrofa, jak się często uważa. Posłuchajmy więc Księgi Objawienia: I nastąpiła walka na niebie: Michał i jego aniołowie mieli walczyć ze Smokiem. I wystąpił do walki Smok i jego aniołowie, ale nie przemógł, i już się miejsce dla nich w niebie nie znalazło. (Ap 12,7-8). Choć tekst jest zwięzły, to nie brakuje w nim opisu bezpośredniej przemocy, dlatego wiemy, że będzie to rzeczywiście prawdziwa bitwa, w której aniołowie dobra zawalczą z siłami zła w niebie. Smok oznacza diabła lub szatana, ale także księcia demonów i przywódcę upadłych aniołów… 

A zatem objawienie, którego doświadczył św. Jan uzmysławia nam, że ten, który zwiódł cały świat, wszczepiając wady w miejsce cnót, zostanie wygnany z nieba wraz ze swoimi złowrogimi towarzyszami i strącony na ziemię, by stoczyć ostateczną bitwę. Archanioł Michał w tej niebiańskiej walce odgrywa wiodącą rolę, tocząc wojnę z demonami jak wódz, co zostało przedstawione przez licznych artystów.

Inspirowane tekstem Biblii dzieła Rubensa i innych wielkich twórców ukazujące ostateczną bitwę miały, i nadal mają, umacniać naszą wiarę w nadejście Królestwa Bożego, w perspektywie eschatologicznej, czyli dotyczącej rozważań o czasach ostatecznych. Archanioł Michał codziennie chroni każdego wierzącego przed siłami zła, ale jednocześnie zapowiada przyjście Chrystusa na Sądzie Ostatecznym, jak ostrzega św. Paweł w Pierwszym Liście do Tesaloniczan: Sam bowiem Pan zstąpi z nieba na hasło i na głos archanioła, i na dźwięk trąby Bożej, a zmarli w Chrystusie powstaną pierwsi (1 Tes 4,16). Ten fragment wyjaśnia, dlaczego Archanioł Michał jest przedstawiany na obrazach nie tylko z mieczem, ale także z trąbą. Głos Archanioła i boska trąba będą zatem sygnalizować to nadejście, będące synonimem życia wiecznego. 

A kiedy nadejdzie ten moment? Wizje wielu chrześcijańskich mistyków i świętych sugerują, że żyjemy w czasach ostatecznych i że dzień ten (rozumiany jako czas wielkiego oczyszczenia lub paruzji) coraz bardziej się przybliża. Choć zgodnie z Biblią nikt nie wie dokładnie, kiedy ten dzień i godzina nastąpią, mistycy w swoich objawieniach prywatnych regularnie wskazują na konkretne duchowe i globalne znaki.

Najbardziej znanym współczesnym ostrzeżeniem są zapisy w Dzienniczku św. Faustyny Kowalskiej. Przekazała ona słowa Jezusa, który mówił o obecnym czasie jako o szczególnym okresie łaski, po którym nastąpi sąd: Pisz to: Zanim przyjdę jako Sędzia Sprawiedliwy, otwieram wpierw na oścież drzwi Miłosierdzia Mojego. Kto nie chce przejść przez drzwi miłosierdzia, ten musi przejść przez drzwi sprawiedliwości Mojej. Święta Faustyna pisała również o wielkim znaku na niebie – zgaśnięciu wszelkiego światła i ukazaniu się krzyża, z którego otworów będą bić jasne promienie oświetlające ziemię przez krótki czas.

W popularnym obiegu istnieją także przepowiednie o Trzech Dniach Ciemności, które autentycznie wzbudzają strach. Przepowiednie te są łączone przez ich popularyzatorów z wieloma wizjonerami, którzy doświadczyli lub mieli doświadczyć objawień prywatnych. Są wśród nich osoby uznane przez Kościół Katolicki za święte lub błogosławione. Najczęściej przywoływane są autorytety bł. Anny Marii Taigi (włoskiej mistyczki, tercjarka trynitarskiej, żyjąca na przełomie XVIII i XIX w.), św. o. Pio i św. Faustyny Kowalskiej.  Ale badacze i teolodzy (np. polscy franciszkanie analizujący dokumenty procesowe) zwracają uwagę, że w oficjalnych pismach i aktach beatyfikacyjnych bł. Anny Marii Taigi Trzy Dni Ciemności stanowią jedynie marginalny, niepotwierdzony krytycznie wątek, który, na przykład zakon kapucynów i biografowie o. Pio uznali je za apokryfy i fałszerstwo, przypisane świętemu w celu wywołania sensacji. Ale głównym powodem odrzucenia przez teologów interpretacji Trzech Dni Ciemności, jest to, że skupiają się one na strachu, katastrofizmie i magicznych rytuałach (podają, że zapali się tylko poświęcona świeca woskowa, a inne źródła światła nie będą działać). Tymczasem Pismo Święte uczy, że oczekiwanie na przyjście Chrystusa ma być pełne nadziei, a nie paraliżującego lęku. 

Oczekując tego dnia, polećmy się uroczystym aktem zawierzenia św. Michałowi modlitwą napisaną przez biskupa Pietro Maffiego (1858-1931), którą składamy osobiste i długoterminowe zobowiązanie wobec Archanioła, którego opieki i pomocy potrzebujemy:

O wielki Książę Niebios, najwierniejszy stróżu Kościoła, Święty Michale Archaniele, ja, [Twoje Imię], choć najbardziej niegodny stanąć przed Tobą, jednak ufając Twojej szczególnej dobroci, poruszony doskonałością Twoich godnych podziwu modlitw i mnogością Twoich błogosławieństw, staję przed Tobą w towarzystwie mojego Anioła Stróża i w obecności wszystkich Aniołów Niebios, których wzywam, aby byli świadkami mojego oddania Tobie.

Wybieram Cię dziś na mojego obrońcę i szczególnego patrona, i mocno postanawiam zawsze Cię czcić i sprawić, aby Cię czczono z całej mojej mocy. Wspieraj mnie przez całe moje życie, abym nigdy nie obraził najczystszych oczu Boga, ani w czynach, ani w słowach, ani w myślach. Broń mnie przed wszystkimi pokusami diabła, szczególnie tymi dotyczącymi wiary i czystości, a w godzinę mojej śmierci obdarz moją duszę pokojem i zaprowadź ją do wiecznej ojczyzny. Amen.