niedziela, 30 sierpnia 2026

Historia powstania i nasza relacja z odwiedzin figury Matki Boskiej w Konotopiu cz.1

W małej wsi Płowęż na Kujawach, z dala od zgiełku wielkich miast od wielu lat mieszka i tworzy rzeźbiarz Adam Jakub Matejkowski. Choć wielu może nie kojarzyć jego nazwiska, na pewno słyszało o jego jednym dziele, którym jest statuetka Telekamery, która na stałe wpisała się w polską popkulturę. W swojej pracowni, pod szyldem Matejkowscy Art Gallery, artysta z równą pasją powołuje do życia nastrojowe formy z brązu i ceramiki - jak uskrzydlony Irys, wielopostaciowy Dziobaczy świat czy cykle inspirowane kulturą żydowską. Z ironią i trafnością komentuje też świat finansów, tworząc rzeźby Rekina giełdowego i Rekinic giełdowych. Jednak to, co miało stać się największym wyzwaniem w jego karierze, zrodziło się z potężnej osobistej decyzji mieszkańca również tego samego regionu. 

Wszystko zaczęło się niedaleko Torunia, w miejscowości Konotopie, gdzie wyrosła konstrukcja, która na zawsze zmieniła krajobraz tej części Polski. Jej pomysłodawcami są Grażyna i Roman Karkosikowie, jedno z najbogatszych małżeństw w kraju. Gdy on, znany inwestor giełdowy, zmagał się z poważnymi problemami zdrowotnymi, pod wpływem żony złożył obietnicę. Szczęśliwy powrót do zdrowia sprawił, że miliarder postanowił dotrzymać słowa i ufundować monumentalne wotum wdzięczności. Do urzeczywistnienia tej wizji zaprosił właśnie Adama Jakuba Matejkowskiego, dla którego głębokie wątki sakralne nie były nowością. Artysta wcześniej wielokrotnie podejmował tematykę religijną, tworząc chociażby pełną ekspresji figurę świętego Franciszka czy mistyczne obrazy ze stopionego szkła, prawdziwego złota i srebra. W przestrzeni publicznej stoją także inne jego pomniki, wśród których znajduje się popiersie prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Grudziądzu, błogosławionej matki Marii Karłowskiej, założycielki Zgromadzenia Sióstr Pasterek w Jabłonowie Pomorskim, czy fontanny w parku Anny Wazówny w Brodnicy. 

Wizjonerski projekt zakładał jednak wzniesienie czegoś, czego Europa jeszcze nie widziała. Sam koszt prac oszacowano na zawrotną kwotę między 70 a 90 milionów złotych. Budowa wymagała zaawansowanych rozwiązań technologicznych. Najpierw ustabilizowano grunt pod ogromną masę pomnika, wbijając w niego ponad sto głębokich pali, a robotników wspierali przy montażu doświadczeni górale z Podhala. Do odlania bryły zużyto aż dwa i pół tysiąca metrów sześciennych specjalnego białego betonu dekoracyjnego sprowadzonego z Włoch, na który konstruktorzy dali aż trzysta lat gwarancji. Figura nie powstawała jednak w jednym kawałku. Inżynierowie z ogromną precyzją, za pomocą gigantycznych żurawi, składali ją z trzydziestu trzech potężnych betonowych segmentów. Efekt końcowy przeszedł najśmielsze oczekiwania, ponieważ Pomnik Matki Bożej Miłosiernej osiągnął całkowitą wysokość ponad pięćdziesięciu pięciu metrów, co uczyniło go najwyższą figurą maryjną na Starym Kontynencie, wyższą nawet od słynnego Chrystusa z Rio de Janeiro i Chrystusa ze Świebodzina. 
 

Podstawę tego kolosa stanowi piętnastometrowy cokół w kształcie korony, złożony z ośmiuset oddzielnych elementów. To jednak nie jest tylko zwykły fundament, ale pełnoprawny, klimatyzowany budynek, w którego wnętrzu pielgrzymi mogą znaleźć kaplicę intencyjną, punkt informacyjny oraz zaplecze sanitarne. W samym sercu cokołu zainstalowano nowoczesną windę oraz spiralną klatkę schodową prowadzące na dach korony. Tam powstał otwarty taras widokowy, z którego roztacza się spektakularna panorama na ziemię dobrzyńską, okoliczne pola i lasy. Cały projekt zmieniał się zresztą kilkakrotnie, a ostateczna postać była prawdopodobnie trzecią wersją, nad którą rzeźbiarz pracował niezwykle pieczołowicie, skupiając się zwłaszcza na twarzy Maryi. Chciał, aby była ona przede wszystkim ludzka, dzięki czemu człowiek może łatwiej nawiązać z nią osobistą relację. 

Pochylona głowa i dłonie skierowane ku patrzącemu mają wyrażać bliskość, co sam artysta tłumaczył chęcią pokazania, że zeszła Ona, aby być z nami jako nasza Matka i Wspomożycielka. W rysach twarzy można odnaleźć inspiracje osobami bliskimi artyście, między innymi oczy jego córki, które podsunęły mu myśl o młodzieńczej otwartości i szczerości.

Teren wokół pomnika także został starannie zaprojektowany z ogrodami, fontannami i strefami zieleni, jednak prawdziwy spektakl zaczyna się po zmierzchu. Zamontowany system iluminacji LED o ogromnej mocy całkowicie odmienia to miejsce. Reflektory rzucają strumienie jasnego światła, a czysty, biały włoski beton idealnie je odbija, tworząc efekt świetlistego całunu. W ciemności nocy monument sprawia wrażenie, jakby lewitował nad ziemią i świecił własnym blaskiem, a kierunkowe światło nadaje fałdom szat Maryi głębię a całej rzeźbie niesamowitą przestrzenność. W dni ważnych świąt system może wygenerować zmianę barw, rozświetlając cokół na błękitno lub w narodowe, biało-czerwone barwy. 

Prace zwieńczyło uroczyste odsłonięcie i poświęcenie monumentu, które odbyło się 15 sierpnia tego roku i zgromadziło tłumy wiernych. Wieść o giga-posągu Maryi szybko przekroczyła granice kraju. O wielkiej statui rozpisywały się zachodnie media, w tym brytyjskie BBC oraz Deutsche Wele, a oficjalną notę opublikował także watykański portal Vatican News. Internet zalała fala komentarzy, od zachwytów nad rozmachem po głosy krytyki ze strony znanych komentatorów i duchownych, którzy z rezerwą oceniali sakralny rozmach. Emocje w sieci podgrzał dodatkowo viralowy wpis na platformie X, gdzie fałszywe konto udające Mela Gibsona wychwalało polski pomnik jako potężny symbol wiary. Choć hollywoodzki reżyser osobiście głosu nie zabrał, zamieszanie to udowodniło, jak wielki rezonans wywołała ta budowla. 

Sam autor projektu rzadko używa słowa pomnik, ponieważ jego zdaniem nie oddaje ono religijnego charakteru dzieła. Odpowiadając krytykom stawiającym zarzut gigantomanii, podkreśla, że Maryja jest wielka, piękna i wspaniała, a ludzie mają głęboko zakodowane przekonanie, że to, co wielkie, jest ważne. Sam rzeźbiarz nie traktuje już monumentu jako swojej własności i mówi o nim nasza, dodając, że gdyby stanął osobiście przed Matką Bożą, powiedziałby Jej po prostu, że tak wiele Jej zawdzięcza i cieszy się, że chociaż troszkę z tego długu spłacił.

Poniżej bardzo ciekawy wywiad z autorem projektu.  

I nasz krótki film, zapowiadający relację z pobytu na terenie pomnika, która opublikowana zostanie wkrótce. 

 



Tak prezentuje się dzieło z drogi dojazdowej i zaraz po wejściu na teren. Jest imponujące. Więcej w kolejnym poście. 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz